Elektrikli Otomobiller ve Artan Riskler Mercek Altında

AFSÜ Akademisyenlerinden Çarpıcı Araştırma: Elektrikli Otomobil Kazalarına Müdahalede Hazırlık Yetersiz

AFSÜ akademisyenlerinin de yer aldığı ve 402 acil sağlık çalışanı ile gerçekleştirilen kapsamlı araştırma, elektrikli otomobil kazalarına müdahalede görev alan sağlık personelinin büyük çoğunluğunun özel eğitim almadığını ve sahadaki hazırlık düzeyinin yetersiz kaldığını ortaya koydu. Çalışma, Q1 kategorisindeki prestijli akademik dergi BMC Emergency Medicine’da yayımlandı.

Elektrikli Otomobiller ve Artan Riskler Mercek Altında

Türkiye’de kullanımı giderek yaygınlaşan elektrikli otomobillerin karıştığı trafik kazaları, acil müdahale ekipleri açısından yeni ve özgün riskler barındırıyor. Bu kapsamda Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi (AFSÜ) akademisyenlerinin de yer aldığı bilimsel bir çalışma, acil sağlık personelinin elektrikli araç kazalarına yönelik bilgi, risk algısı ve psikolojik hazırlık düzeyini inceledi.

Türkiye’nin farklı bölgelerinde görev yapan 402 acil sağlık çalışanı ile gerçekleştirilen araştırma, alanında üst düzey (Q1) prestije sahip olan BMC Emergency Medicine dergisinde yayımlandı.

AFSÜ Akademisyenlerinin İmzasını Taşıyor

Araştırma ekibinde;

• AFSÜ Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı’ndan Dr. Öğr. Üyesi Uğur Kayhan,
• AFSÜ Tıp Fakültesi Acil Tıp Ana Bilim Dalı’ndan Prof. Dr. Şerife Özdinç,
• Karabük Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı’ndan Dr. Öğr. Üyesi Zafer Liman,
• Afyon Kocatepe Üniversitesi Veteriner Fakültesi Biyoistatistik Ana Bilim Dalı’ndan Prof. Dr. İbrahim Kılıç
  ve Paramedik Cengiz Durmuş yer aldı.

Elektrikli Araç Kazaları Neden Farklı?

Çalışmaya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Dr. Öğr. Üyesi Uğur Kayhan, elektrikli otomobil kazalarının;

• yüksek voltajlı batarya sistemleri,
• söndürülmesi güç yangınlar,
• toksik gaz salınımı
  ve kazadan saatler sonra dahi ortaya çıkabilen yeniden alevlenme riski gibi unsurlar nedeniyle, içten yanmalı motorlu araç kazalarından belirgin şekilde ayrıldığını vurguladı.

Eğitim Oranı Son Derece Düşük

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise eğitim eksikliği oldu. Dr. Öğr. Üyesi Kayhan, araştırmaya katılan acil sağlık personelinin %94’ünden fazlasının elektrikli otomobil kazalarına yönelik özel bir eğitim almadığını belirtti.

Elektrikli otomobil sayısının hızla artmasına rağmen, bu araçların karıştığı kazalara müdahale süreçlerinin hâlen geleneksel reflekslerle yürütülmesinin ciddi bir risk alanı oluşturduğuna dikkat çekildi.

Tüm Sahadaki Paydaşları İlgilendiriyor

Elde edilen bulguların yalnızca acil sağlık çalışanlarını değil;

• itfaiye personelini,
• arama-kurtarma ekiplerini,
• trafik polislerini,
• çekici operatörlerini
  ve araç tamircilerini de yakından ilgilendirdiğini ifade eden Kayhan, bu alandaki bilgi eksikliğinin tüm müdahale zincirini etkilediğini dile getirdi.

Eğitim ve Farkındalık Çağrısı

Dr. Öğr. Üyesi Uğur Kayhan, çalışmanın temel amacının mevcut eksikliği ortaya koymakla birlikte çözüm için de bir çağrı niteliği taşıdığını belirterek şu noktalara dikkat çekti:

• Elektrikli otomobil mekaniği,
• Batarya kaynaklı tehlikeler,
• Güvenli müdahale yöntemlerine ilişkin temel teknik bilgiler,
• Simülasyon tabanlı eğitimler ve senaryo odaklı uygulamalar

acil sağlık personelinin eğitim süreçlerine entegre edilmelidir.

Sonuç: Sahadaki Hazırlık Yeterli Değil

Araştırma sonuçları, elektrikli otomobil kullanımının hızla arttığı Türkiye’de, bu araçların karıştığı kazalara müdahalede görev alan sağlık personelinin bilgi ve hazırlık düzeyinin yetersiz olduğunu net biçimde ortaya koydu. Akademisyenler, ilgili kurumlar arasında farkındalığın artırılması ve kapsamlı eğitim programlarının hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.